Niegodność dziedziczenia w prawie spadkowym

Niegodność dziedziczenia w prawie spadkowym

Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Jednakże dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu.

Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;

2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;

3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jak by nie dożył otwarcia spadku. Uznanie spadkobiercy za niegodnego ma na celu odsunięcie od dziedziczenia osoby, która popełniła czyn skierowany przeciwko spadkodawcy, oceniany jako szczególnie naganny. Definitywność tego odsunięcia jest uzależniona jednak od woli spadkodawcy.

Niegodność dziedziczenia nie następuje z mocy samego prawa. Niezbędne jest orzeczenie sądowe stwierdzające, że określony spadkobierca został uznany za niegodnego. Stwierdzenie niegodności następuje w chwili uprawomocnienia się orzeczenia, ale ze skutkiem wstecznym. Spadkobierca uznany za niegodnego traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku.

W przepisach prawa wyliczono wyczerpująco okoliczności, które stanowią podstawę uznania za niegodnego. Należy odrzucić możliwość stosowania instytucji niegodności w odniesieniu do stanów faktycznych niemieszczących się w tym katalogu.

W zasadzie nie wyłącza niegodności dziedziczenia okoliczność, że testament, zniszczony przez spadkobiercę umyślnie, tj. w zamiarze usunięcia skutków prawnych związanych z jego sporządzeniem, okazał się testamentem nieważnym. Nie stanowi jednak przyczyny niegodności zniszczenie przez spadkobiercę testamentu w przekonaniu, że jest on nieważny i wskutek tego pozbawiony znaczenia prawnego.

Pojęcie „ciężkiego przestępstwa” nie jest tożsame z terminem „zbrodnia”. W konkretnych okolicznościach, „ciężkim przestępstwem” może okazać się także czyn uznany za występek.

Spadkobierca może być uznany za niegodnego dziedziczenia, jeżeli podrobił podpis spadkodawcy pod pismem stwierdzającym treść testamentu ustnego lub skorzystał z takiego pisma.

Do oceny czy uprawniony do zachowku jest niegodny dziedziczenia po danym spadkodawcy nie jest konieczne, by był on formalnie powołany do spadku w charakterze spadkobiercy. Wystarczy, że jest uprawniony do żądania zachowku od spadkobiercy.

Spadkobierca, który umyślnie ukrył testament spadkodawcy, może być uznany za niegodnego, jeśli jest spadkobiercą dziedziczącym po tym spadkodawcy, który sporządził testament. 

Uznania spadkobiercy za niegodnego może żądać każdy, kto

ma w tym interes. Z żądaniem takim może wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku. Z powództwem o uznanie spadkobiercy za niegodnego  może wystąpić osoba należąca do kręgu spadkobierców ustawowych, nawet jeżeli nie dziedziczyłaby.

Spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli

spadkodawca mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.  Spadkodawca, dokonując aktu przebaczenia, powoduje, że spadkobierca nie może już zostać odsunięty od dziedziczenia. Skuteczność przebaczenia jest natomiast uzależniona od tego, czy spadkodawca zna przyczynę niegodności. Nie jest bowiem możliwe dokonanie aktu przebaczenia bez świadomości, że spadkobierca popełnił czyn naganny Forma, w jakiej przebaczenie ma zostać dokonane, nie została unormowana ustawowo, co oznacza, że przebaczenie może być dokonane w każdej formie, byleby chęć puszczenia w niepamięć była jednoznaczna.

 

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Niegodność dziedziczenia w prawie spadkowym
5 (100%) 23 votes

Dodaj komentarz