Kto ma zapłacić zachowek, czyli od kogo mogę go żądać

Kto ma zapłacić zachowek, czyli od kogo mogę go żądać

Na podstawie art. 991 KC odpowiedzialni za zaspokojenie roszczenia o zachowek są, co do zasady spadkobiercy. Jeżeli jednak uprawniony nie zdoła uzyskać od spadkobierców należnego mu zachowku, art. 1000 § 1 KC przewiduje odpowiedzialność obdarowanych. Zobowiązanie obdarowanego jest więc wtórne w stosunku do obowiązku spadkobiercy wypłaty zachowku uprawnionemu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 14 lutego 2014 r, I ACa 1078/13, Legalis).

Odpowiedzialność spadkobierców pojawi się nie tylko w przypadku, gdy egzekucja z majątku dłużnika głównego (spadkobiercy) okaże się bezskuteczna, czy w razie jego niewypłacalności. Niemożność otrzymania zachowku należy rozumieć funkcjonalnie i elastycznie. Chodzi tu o niemożliwość zarówno prawną, jak i faktyczną. Przykładami mogą być wypadki, gdy:

1) wartość stanu czynnego spadku uzyskanego przez spadkobiercę, który przyjął go z dobrodziejstwem inwentarza, nie wystarcza na pełne pokrycie roszczenia osoby uprawnionej do zachowku;

2) spadkobierca sam jest uprawniony do zachowku, a nadwyżka w spadku ponad jego własny zachowek nie wystarcza na zaspokojenie roszczeń osoby dochodzącej zachowku ( art. 999 KC);

3) sąd w procesie przeciw spadkobiercy błędnie ustalił nieistnienie roszczenia;

4) powództwo przeciw uprawnionemu zostało oddalone na podstawie art. 5 KC;

5) z innych powodów niemożność dochodzenia zachowku od spadkobiercy związana jest z okolicznościami odnoszącymi się do tego spadkobiercy, nie zaś do samego roszczenia o zachowek.

Jeśli jednak niemożność zaspokojenia roszczenia wobec spadkobiercy wynika z przedawnienia tego roszczenia albo innych okoliczności związanych z samym roszczeniem, odpowiedzialność obdarowanego nie powstanie. Odpowiedzialność obdarowanego pojawić się zatem może dopiero wtedy, gdy uprawniony nie może uzyskać zachowku od żadnego ze spadkobierców. Uprawniony musi zatem wykazać okoliczności, o których była mowa, w odniesieniu do każdego ze spadkobierców. Jeśli choć jeden z nich może pokryć zachowek, odpowiedzialność obdarowanego nie powstaje. W wypadku, w którym od jednego lub kilku spadkobierców można uzyskać tylko część należnego zachowku, odpowiedzialność obdarowanego obejmie jedynie niepokrytą część – za: P. K., Komentarz do art. 1000 KC (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. dr hab. K. O., 2018 r., Wydanie 18 – przy uwzględnieniu zmiany stanu prawnego.

Osoba uprawniona musi zatem wykazać, że nie może uzyskać zaspokojenia swego roszczenia od wszystkich osób zobowiązanych z mocy art. 991 KC, by móc zażądać całej lub części kwoty od obdarowanego. Ciężar dowodu, że nie może uzyskać zachowku od spadkobiercy w całości czy w określonej części obciąża uprawnionego do zachowku ( art. 6 KC i art. 232 zdanie pierwsze KC). Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu – I Wydział Cywilny z dnia 26 kwietnia 2018 r. I ACa 1143/17

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Rate this post

Dodaj komentarz