Zachowek w związku z odrzuceniem i zrzeczeniem się spadku przez spadkobiercę, dzieci czy wnuków

Zachowek w związku z odrzuceniem i zrzeczeniem się spadku przez spadkobiercę, dzieci czy wnuków

Zachowek jest postacią uprawnienia do partycypacji w części wartości mienia spadkodawcy i może przybrać postać żądania w sytuacji braku uzyskania od spadkodawcy powołania do dziedziczenia lub przysporzenia majątkowego o wystarczającej wysokości. Spadkodawca, nie czyniąc danej osoby bliskiej spadkobiercą, może sam dokonać na jej rzecz rozporządzenia w postaci darowizny lub zapisu w testamencie, antycypując niejako jej uprawnienie do zachowku.

Wysokość zachowku zależy ostatecznie od wielu czynników, z których część nie jest znana w chwili otwarcia spadku, a nieraz i później przez dłuższy czas. Ten stan niepewności dotyczyć może także ustalenia osoby zobowiązanej z tytułu zachowku, do całości albo tylko części świadczenia. Wysokość ta może nie mieć ustalonej przez długi czas ostatecznej wielkości, zwłaszcza z uwagi na trudności w określeniu składu i wartości majątku spadkowego oraz zakresu długów spadkowych, w tym i innych zachowków oraz zapisów i poleceń. Rozbudowane, zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo, są także zasady odpowiedzialności za zachowek. Niektórzy uprawnieni do zachowku nie dochodzą tego roszczenia, nie chcąc pogorszenia osobistych relacji rodzinnych lub wahają się z jego podniesieniem przez kilka lat, zwlekając z podjęciem decyzji w tym względzie.

Zachowek należy się zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Prawo do zachowku służy zatem tylko tym osobom z kręgu potencjalnie uprawnionych, które w konkretnym wypadku byłyby powołane do spadku z ustawy.

Nie będą uprawnione do zachowku osoby, które są wyłączone od dziedziczenia tak jakby nie żyły w chwili otwarcia spadku, tzn. osoby, które zrzekły się dziedziczenia, zostały uznane za niegodne dziedziczenia oraz te, które odrzuciły spadek. Nie będą uprawnione do zachowku osoby wydziedziczone oraz małżonek pozostający w separacji. Nie ma prawa do zachowku również ten, kto zrzekł się samego prawa do zachowku.

Prawo do zachowku służy w pierwszej kolejności dzieciom (przysposobionym) i małżonkowi. W drugiej kolejności prawo do zachowku uzyskują obok małżonka wnukowie spadkodawcy, a później ewentualnie dalsi zstępni. Wnuk spadkodawcy będzie mógł żądać zachowku tylko wtedy, gdy dziecko spadkodawcy (rodzic wnuka) utraciło prawo do zachowku i status spadkobiercy ustawowego w okolicznościach, w których skutki nie rozciągają się na zstępnych. Wnuk uzyska zatem prawo do zachowku, gdy dziecko spadkodawcy umarło przed spadkodawcą, zostało uznane za niegodnego dziedziczenia, odrzuciło spadek z ustawy lub zawarło umowę zrzeczenia się dziedziczenia, której skutki nie rozciągają się na zstępnych. Nie ma natomiast prawa do zachowku wnuk, gdy dziecko spadkodawcy (a rodzic tego wnuka) zrzekło się tylko prawa do zachowku. Zrzekający się zachowku nie traci charakteru najbliższego spadkobiercy ustawowego. To on, a nie wnuk, byłby powołany z ustawy do spadku.

Rodzice mogą żądać zachowku, gdy spadkodawca nie miał zstępnych albo zmarli oni przed otwarciem spadku, lub są traktowani, jakby nie dożyli otwarcia spadku (zrzekli się dziedziczenia, zostali uznani za niegodnych albo odrzucili spadek). Rodzice nie będą mieli prawa do zachowku, gdy będą mieli to prawo zstępni (także w wypadku testamentu negatywnego) albo gdy zstępni zrzekli się tylko zachowku (bo nie tracą charakteru najbliższych spadkobierców ustawowych), albo gdy odrzucili spadek przypadający im z testamentu (bo mogą dziedziczyć z ustawy).

Uprawnienie do zachowku jest niezależne od tego, czy uprawniony jest spadkobiercą (ustawowym lub testamentowym), zapisobiercą albo obdarowanym. W każdym z tych wypadków otrzymana wartość zalicza się na zachowek i wpływa na wielkość roszczenia o uzupełnienie zachowku, jednakże nie zawsze go pokrywa w całości. Dlatego, jeżeli uprawniony do zachowku, dziedziczący z ustawy wespół z innymi osobami, nie otrzymał należnego mu zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Zachowek w związku z odrzuceniem i zrzeczeniem się spadku przez spadkobiercę, dzieci czy wnuków
5 (100%) 149 votes

Dodaj komentarz