Nie wiedziałam o długach, kredytach i pożyczkach mamy albo taty. Dziedziczenie spadku i majątku

Nie wiedziałam o długach, kredytach i pożyczkach mamy albo taty. Dziedziczenie spadku i majątku

Zgodnie z treścią art. 1012 KC spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Zgodnie ze znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie przepisami kodeksu cywilnego, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, (Dz.U. z 2015 r. poz. 539), oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 KC). Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 KC).

Nie wiedziałam o długach, kredytach i pożyczkach mamy albo taty. Dziedziczenie spadku i majątku Poznań

Zgodnie z treścią art. 1019 § 1 KC jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem, spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu (art. 1019 § 2 KC), natomiast uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd (§ 3). Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wady oświadczenia woli spoczywa na spadkobiercy (art. 6 KC).

Uprawnienie do uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia spadkowego lub niezachowania terminu do jego złożenia ograniczone jest rocznym terminem zawitym i wygasa w razie błędu - z upływem roku od jego wykrycia (art. 88 § 2 KC w zw. z art. 1019 § 1 KC). Zawity charakter powyższego terminu powoduje, że nie podlega on ani przerwie, ani zawieszeniu oraz że nie stosuje się do niego przepisów o przedawnieniu.

Błąd przy składaniu oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku musi dotyczyć treści czynności prawnej i musi być istotny. Jako przykład można tu wskazać błąd co do osoby spadkodawcy, co do tytułu powołania lub co do przedmiotu spadku – w tej sytuacji chodzi o brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego, z tym zastrzeżeniem, że nie jest on wynikiem braku staranności po stronie spadkobiercy.

Podstawą uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może stanowić błąd prawnie doniosły. Błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem należytej staranności przez spadkobiercę w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (tak między innymi Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2005 roku, OSNC 2006, nr 5, poz. 94; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 roku, V CSK 337/09). Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (J. Kremis, E. Gniewek (w:) E. Gniewek, Komentarz do kodeksu cywilnego, s. 1642).

Nie wiedziałam o długach, kredytach i pożyczkach mamy albo taty. Dziedziczenie spadku i majątku Poznań

Natomiast, jak wskazuje się w orzecznictwie, stwierdzenie, że spadkobierca nie dołożył należytej staranności powinno być poprzedzone oceną okoliczności konkretnej sprawy i ustaleniem, jakich aktów staranności można było od niego wymagać. Chodzi przy tym o sprecyzowane czynności, które faktycznie i prawnie spadkobierca mógłby podjąć, zmierzając do uzyskania koniecznej wiedzy o spadku, a w razie niepodjęcia przez spadkobiercę żadnych czynności, konieczne jest określenie, jakich działań, w okolicznościach danej sprawy, prowadzących do pozyskania tej wiedzy można było od niego wymagać, ponieważ doprowadziłyby do uniknięcia błędu (tak między innymi Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 listopada 2012 roku, II CSK 172/12, opubl. L.).

Zwłaszcza, że w judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż nie można wymagać od spadkobierców, aby profilaktycznie odrzucili spadek lub przyjęli go z dobrodziejstwem inwentarza, jeśli nie jest do końca możliwe ustalenie składu majątku spadkowego (tak między Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2005 roku, IV CK 799/04, OSN 2006 rok, Nr 5, poz. 94; W. Borysiak, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 roku, IV CK 799/04, Palestra 2009, Nr 5–6, s. 293–295). Także w takiej sytuacji nie może mieć to wpływu na możliwość późniejszego uchylenia się przez spadkobierców od skutków swego oświadczenia.

Jeżeli postępowanie dowodowe potwierdzi istnienie przesłanek umożliwiających osobie uprawnionej wzruszenie wadliwego oświadczenia lub jego braku Sąd zatwierdza oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia lub zatwierdza uchylenie się od skutków prawnych wadliwego niezachowania terminu.

Sprawa sądowa opracowana przez Kancelarię

Pismem stanowiącym oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożeni oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza wnioskodawczyni A. O. oświadczyła, że uchyla się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o przyjęciu spadku po K. Ż. (1) z dobrodziejstwem inwentarza wnosząc przy tym o zatwierdzenie przedmiotowego oświadczenia przez Sąd. Wnioskodawczyni oświadczyła przy tym, że spadek po zmarłym K. Ż. (2), ostatnio stale zamieszkałym w S. przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza. W uzasadnieniu pisma wnioskodawczyni A. O. podała, że jest córką spadkodawcy K. Ż. (2). Oprócz wnioskodawczyni K. Ż. (2) ze spadkobierców pozostawił po sobie żonę I. Ż. oraz córki M. Ł. i E. K.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że błąd wnioskodawczyni co do przedmiotu spadku (istnienia długu spadkowego), który spowodował – wedle twierdzeń wnioskodawczyni – zaniechanie złożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, Sąd zakwalifikował jako błąd istotny co do treści czynności prawnej.

Nie wiedziałam o długach, kredytach i pożyczkach mamy albo taty. Dziedziczenie spadku i majątku Poznań

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że wnioskodawczyni była samodzielna finansowo i mimo zamieszkiwania wspólne z rodzicami w jednym domu prowadziła odrębne gospodarstwo domowe, nie mając przy tym żadnej wiedzy na temat źródeł utrzymania rodziców. Wnioskodawczyni wyprowadziła się z domu rodzinnego i zamieszkała wraz z mężem K. O.. Po śmierci ojca, nie mając wiedzy na temat składników majątku spadkowego, a zwłaszcza pozostawienia przez niego ewentualnych długów czy niespłaconych zobowiązań podatkowych, celem ustalenia czy w skład spadku po K. Ż. (2) wchodzą też pasywa wnioskodawczyni wraz z mężem udała się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., Urzędu Miejskiego w S. oraz Urzędu Skarbowego w S.. Z uzyskanych tam informacji wynikało, że wobec zmarłego K. Ż. (2) nie toczyło się żadne postępowanie egzekucyjne, nie zalegał on też w płatnościach podatkowych.

Twierdzenia wnioskodawczyni potwierdził zeznający w toku rozprawy w dniu 02 grudnia w charakterze świadka mąż K. O., który wspólnie z A. O. w przeciągu miesiąca po śmierci K. Ż. (2) zasięgał informacji o jego ewentualnych zobowiązaniach finansowych udając się do urzędów i komornika. Również matka wnioskodawczyni I. Ż. ustosunkowując się do wniosku A. O. podała, że nie wiedziała nic na temat pożyczki udzielonej jej zmarłemu mężowi. Uczestniczka postępowania I. Ż. nie była także w stanie podać, czy wnioskodawczyni mogła mieć jakąś wiedzę na temat pożyczki zaciągniętej przez K. Ż. (2), bowiem córka nie utrzymywała z rodzicami żadnych kontaktów.

W ocenie Sądu nie ma podstaw by odmówić twierdzeniom wnioskodawczyni przymiotu wiarygodności. Stanowisko wnioskodawczyni jest spójne z zeznaniami świadka K. O. oraz twierdzeniami uczestniczki postępowania I. Ż.

Wnioskodawczyni dołożyła należytej staranności podejmując stosowne kroki celem rozeznania co do przedmiotu spadku. Nie mając wiedzy na temat pozostawienia przez spadkodawcę długów udała się do instytucji państwowych, których ewentualnym dłużnikiem mógł być zmarły K. Ż. (2). Działania wnioskodawczyni miały na celu uzyskanie wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego. Powyższe świadczy o istnieniu związku przyczynowego między dołożeniem przez wnioskodawczynię należytej staranności, a rozeznaniem co do przedmiotu spadku. Biorąc powyższe pod uwagę, należało zatwierdzić złożone przez wnioskodawczynię A. O. oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym K. Ż. (2). Postanowienie Sądu Rejonowego - I Wydział Cywilny z dnia 16 stycznia 2014 r. I Ns 6374/13

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Rate this post

Dodaj komentarz