Co to znaczy i kiedy następuje otwarcie spadku

Co to znaczy i kiedy następuje otwarcie spadku

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zmierza do ustalenia: daty śmierci osoby wskazywanej we wniosku jako spadkodawca (chwili otwarcia spadku) i osoby spadkobiercy spadku. Obowiązek sądu zbadania, kto jest spadkobiercą, dotyczy spadkobierców powołanych do dziedziczenia zarówno z mocy ustawy, jak i na podstawie testamentu. W piśmiennictwie podkreśla się, że w pierwszym przypadku wystarczające jest ustalenie pokrewieństwa w zakresie wskazanym w art. 931-937 KC. oraz okoliczności wyłączających poszczególne osoby z dziedziczenia, w drugim natomiast stwierdzenie, czy spadkodawca pozostawił testament, następnie jego otwarcie i ogłoszenie, ewentualne zbadanie zarzutów kwestionujących ważność i skuteczność testamentu, a po ustaleniu spadkobierców powołanych do dziedziczenia z mocy testamentu, zbadanie okoliczności wyłączających lub ograniczających ich zdolność spadkobrania.

Otwarcie spadku oznacza zespół skutków w sferze prawa spadkowego, jakie następują wraz ze śmiercią spadkodawcy. Wyłącznym dowodem chwili śmierci osoby fizycznej jest treść jej aktu zgonu. Chwilę śmierci spadkodawcy określa się w akcie zgonu przez dzień i godzinę.

Otwarcie spadku jest także chwilą, na którą określa się w prawie spadkowym krąg osób uprawnionych do dziedziczenia po spadkodawcy.

Z chwilą śmierci spadkodawcy należące do niego prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym zmieniają swój charakter, stają się spadkiem, a więc pewną wyodrębnioną masą majątkową, poddaną przepisom prawa spadkowego. Z chwilą śmierci spadkodawcy (otwarcia spadku) spadkobierca wchodzi z mocy prawa w ogół praw i obowiązków należących do spadku.

Stan spadku na potrzeby ustalania jego działu określa się z chwili otwarcia spadku. Co do zasady dział spadku powinien więc obejmować te przedmioty, które istniały w chwili otwarcia spadku. Dopiero po chwili otwarcia spadku możliwe jest sporządzenie spisu inwentarza lub wykazu inwentarza spadku.

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a więc z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 925 KC. w zw. z art. 924 KC.). Jednakże w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić (art. 1012 w zw. z art. 1015 § 1 KC.). Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 KC. w brzmieniu po noweli dokonanej ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r. poz. 539).

Chwila otwarcia spadku odgrywa w prawie spadkowym doniosłą rolę. Poza ustaleniem zawartości spadku to ten moment decyduje o tym, kto spośród osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych dziedziczy, jak też kto zostaje powołany do dziedziczenia na podstawie testamentu. Ma także znaczenie m.in. dla ustalenia kręgu osób uprawnionych do zachowku, czy określony wpływ na instytucję niegodności dziedziczenia. To także na ten moment będzie ustalane, czy małżonek spadkodawcy pozostawał z nim w separacji czy był po rozwodzie.

Z przepisu art. 926 § 2 KC. można wyprowadzić wniosek, że powołanie z ustawy do spadku następuje, gdy:

1. spadkodawca nie pozostawił testamentu;

2. spadkodawca wprawdzie sporządził testament, lecz go skutecznie odwołał;

3. testament okazał się nieważny albo bezskuteczny;

4. testament nie powołuje spadkobiercy, lecz zawiera wyłącznie dyspozycje w kwestii zapisów, poleceń, wydziedziczenia albo jest tzw. testamentem negatywnym;

5. żadna z osób fizycznych powołanych przez spadkobiercę nie dożyła otwarcia spadku;

6. żadna z osób prawnych objętych testamentem nie istnieje w chwili otwarcia spadku;

7. żadna z powołanych przez spadkodawcę osób nie chce dziedziczyć (odrzucenie spadku art. 1020 KC.) lub nie może być spadkobiercą (uznanie za niegodnego art. 928 i nast. KC.).

Stosownie do art. 931 § 1 KC w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Stosownie do art. 932 KC w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice ( § 1), w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych ( § 3). Stosownie do art. 933 § 2 KC w braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy. Stosownie do art. 9341 kc w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku. Stosownie do art. 935 KC w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Rate this post

Dodaj komentarz