Wniosek o podział spadku w sądzie

Wniosek o podział spadku w sądzie

Zgodnie z treścią art. 922 § 1 prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób (spadkobierców). Art. 1034 kc stanowi zaś, że do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe, natomiast od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów. Podziałowi podlegają jedynie aktywa wchodzące w skład spadku, natomiast nie podlegają podziałowi długi należące do spadku, gdyż za długi te spadkobiercy odpowiadają stosownie do wielkości udziałów w aktywach.

We wniosku o dział spadku należy powołać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia oraz spis inwentarza, jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują. Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu. Skład majątku, który ma być przedmiotem działu spadku, sąd ustala w zasadzie na podstawie wyjaśnień uczestników, jeśli jednak zachodzą w tym względzie sprzeczności, rzeczą Sądu jest ich wyjaśnienie. W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy. Spadkobiercom nie przysługuje swoboda pomiędzy działem spadku i innym zdarzeniem zmierzającym do zniesienia współuprawnienia prawa majątkowego wchodzącego w skład spadku. Nie ma swobody wyboru pomiędzy działem spadku a zniesieniem współwłasności.

Jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania działowego.

Współspadkobiercy powinni podać sądowi swój wiek, zawód, stan rodzinny oraz dane co do swych zarobków i majątku, a także zarobków i majątku małżonka, wyjaśnić, w jaki sposób korzystali ze spadku dotychczas, jak również podać inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, co każdy ze współspadkobierców ma otrzymać ze spadku.  Na żądanie uczestnika działu, zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie, sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, albo sądowi rejonowemu, w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy.

W razie sporu o istnienie uprawnienia do żądania działu spadku, jak również w razie sporu między współspadkobiercami o to, czy pewien przedmiot należy do spadku, sąd spadku może wydać postanowienie wstępne. Spór o istnienie uprawnienia do żądania działu spadku może występować w przypadku podważenia ważności lub skuteczności powołania się przez spadkobierców na dokonanie działu w drodze umowy czy też skuteczności umownego wyłączenia uprawnienia do żądania działu spadku przez czas określony. W sprawie o dział spadku nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia wstępnego określającego sposób dokonania działu spadku.

W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

Kodeks cywilny preferuje dział spadku dokonany poprzez podział fizyczny, stawiając ten sposób na pierwszym miejscu, a na kolejnych umieszczając przyznanie rzeczy jednemu ze spadkobierców, a w ostateczności zarządzenie sprzedaży rzeczy w trybie przepisów kodeksu postepowania cywilnego.

Skład i wartość spadku

Sąd prowadzący postępowanie o dział spadku jest zobowiązany do ustalenia składu i wartości spadku podlegającego podziałowi, co stanowi podstawę rozstrzygnięcia o sposobie zniesienia wspólności majątku spadkowego. W kontekście tego unormowania istotne staje się zatem określenie chwili, według której powinno nastąpić ustalenie składu spadku objętego działem. Można tu bowiem wskazać bądź na chwilę otwarcia spadku, bądź na chwilę dokonywania działu spadku. Biorąc jednak pod uwagę zdarzenia, które – w okresie między otwarciem a działem spadku – mogą z dużym prawdopodobieństwem oddziaływać na strukturę spadku i jego składniki, właściwe jest przyjęcie zasady, że dział spadku powinien obejmować przedmioty należące do spadku w chwili jego otwarcia, a przy tym istniejące jednocześnie w chwili dokonywania działu spadku. Zmiany zachodzące w stanie spadku powinny być natomiast w chwili działu uwzględniane i ewentualnie rozliczane (np. w razie sprzedaży przedmiotu spadkowego przez jednego lub wszystkich spadkobierców, utraty wartości rzeczy lub wzrostu tej wartości). Skutki tych zmian ponoszą spadkobiercy, jako że do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności ułamkowej (art. 1035 k.c.).

Dział spadku umową albo w sądzie

Dział spadku może nastąpić na podstawie umowy pomiędzy wszystkimi spadkobiercami albo postanowienia sądu. Wybór określonego trybu działu zależy od samych zainteresowanych. Oczywiście umowny dział będzie dopuszczalny jedynie wówczas, gdy wszyscy spadkobiercy uzgodnili treść umowy. Jeżeli do porozumienia działowego nie dojdzie, dokonanie działu jest możliwe tylko w drodze postępowania sądowego o dział spadku. Nie ma jednak przeszkód, by wystąpić do sądu z uzgodnionym wnioskiem o dział spadku.

W razie umownego działu spadku, gdy umowa o dział spadku została wykonana, brak jest podstaw do dokonania sądowego działu spadku, gdy wniosek obejmuje ten sam składnik majątku spadkowego.

Częściowy dział spadku

Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek, a z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. Przez część spadku należy w tym kontekście rozumieć zarówno poszczególne przedmioty, jak i wyodrębnione masy majątkowe (np. przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne, majątek osobisty zmarłego).

Orzecznictwo jak i doktryna powszechnie przyjmują, iż w razie nie objęcia dokonanym działem spadku pewnej części majątku spadkowego, dopuszczalnym jest dokonanie „uzupełniającego” działu, obejmującego pozostałą część majątku ( o tym wprost SN z 28.08.1986 r. w sprawie III CZP 47/86 OSNC 1987, nr 8, poz. 114 ).

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku

Wniosek o podział spadku w sądzie
5 (100%) 140 vote[s]

Dodaj komentarz