Dziedziczenie pieniędzy na koncie bankowym

Dziedziczenie pieniędzy na koncie bankowym

Z uwagi na fakt, że nie istnieją w ustawie Prawo bankowe regulacje, które nakazywałyby bankom podejmowanie określonych działań czy stosowanie konkretnych, jednolitych procedur w przypadku śmierci posiadacza rachunku, na rynku funkcjonują różne praktyki odnoszące się do zagadnienia postępowania banków w zakresie prowadzenia rachunku bankowego po śmierci jego posiadacza:

– umowa rozwiązuje się z chwilą powzięcia przez bank informacji o śmierci posiadacza rachunku,

– umowa rachunku bankowego wygasa w przypadku śmierci posiadacza rachunku bankowego lub jednego ze współposiadaczy.

W tych przypadkach część banków w chwili uzyskania informacji o śmierci konsumenta zamyka konto i lokuje środki na wspólnym rachunku technicznym z oznaczeniem, czyje środki i w jakiej kwocie zostały na ten rachunek przekazane. Niektóre banki stosują jednak inną praktykę. Umowa rachunku bankowego z chwilą śmierci jego posiadacza nie rozwiązuje się ani nie wygasa, więc banki nie zamykają rachunków i środki dalej są przechowywane na rachunku z wyłączeniem pobierania opłat z tytułu prowadzenia rachunku.

Skoro ani Kodeks cywilny, ani Prawo bankowe nie zawierają przepisów regulujących sytuację prawną rachunku w razie śmierci posiadacza, to kwestia ta może zostać unormowana w umowie rachunku. Jeżeli w umowie rachunku bankowego nie ma przedmiotowych postanowień, mogą się one znaleźć w ogólnych warunkach umów lub regulaminach, gdyż zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo bankowe bank w zakresie swojej działalności może wydawać ogólne warunki umów lub regulaminy określające warunki otwierania i prowadzenia rachunków bankowych.

Odnosząc się z kolei do wypłaty środków pieniężnych z rachunku oszczędnościowego zmarłego posiadacza tego rachunku, należy wskazać, że wypłata środków może nastąpić jedynie na rzecz spadkobierców, którzy przedstawią postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczenie dziedziczenia, które potwierdzają z punktu widzenia prawnego uprawnienia do podjęcia środków po zmarłym posiadaczu rachunku. Wypłata na rzecz każdego ze spadkobierców winna nastąpić w proporcji właściwej do nabytego udziału spadkowego.

Konieczność przedstawienia bankowi właściwego dokumentu potwierdzającego tytuł spadkobrania oraz udział określonej osoby w podziale majątku należącego do spadku nie jest praktyką utrudniającą wypłatę na rzecz spadkobierców, lecz praktyką, która leży w interesie wszystkich spadkobierców, i w tym zakresie wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (prawa spadkowego). Na stwierdzenie nabycia spadku dokonane przez sąd, poświadczenie dziedziczenia sporządzone przez notariusza czy dział spadku powołują się wprost przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie regulacji prawnych dotyczących przejścia praw i obowiązków majątkowych zmarłego na osoby, które dziedziczą po nim spadek. Ponadto, jak stanowi art. 50 ust. 2 ustawy Prawo bankowe, bank dokłada należytej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych, dlatego bank obowiązany jest zagwarantować bezpieczeństwo środków zgromadzonych na rachunku zmarłego posiadacza. Jak wskazuje wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt IV CSK 380/07, ˝niezapewnienie posiadaczowi rachunku bankowego bezpieczeństwa jego środków pieniężnych znajdujących się na tym rachunku (…) uzasadnia odpowiedzialność banku na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych oraz z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania˝. Z tych względów banki zachowują wszelkie środki ostrożności w celu uniemożliwienia wypłat z rachunku osobom nieuprawnionym bądź osobie uprawnionej do spadku, lecz z pokrzywdzeniem pozostałych spadkobierców.

W przypadku śmierci posiadacza rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej, zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, bank jest obowiązany wypłacić z tych rachunków:

1) kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku osobie, która przedstawiła rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią kosztów, w wysokości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku,

2) kwotę równą wpłatom na rachunki dokonanym przez organ wypłacający świadczenie z ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego albo uposażenie w stanie spoczynku, które nie przysługiwały za okres po śmierci posiadacza rachunku, wskazaną we wniosku organu wypłacającego to świadczenie lub uposażenie skierowanym do banku wraz z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.

Kwota wypłacona zgodnie z pkt 1 i 2 nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku. Bank jest zwolniony od wypłaty tej kwoty w pełnej lub częściowej wysokości, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie lub uposażenie dokonał z tych rachunków wypłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.

Ponadto, zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, banki realizują dyspozycje na wypadek śmierci, czyli dokonują wypłat z rachunku wskazanego przez posiadacza rachunku konkretnym osobom. W następnej zaś kolejności bank dokonuje wypłat z tytułu spadkobrania. Na podstawie umów rachunku bądź regulaminów oraz ogólnych warunków umów bank wypłaca spadkobiercom środki po przedłożeniu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku lub poświadczenia dziedziczenia, orzeczenia sądu o dziale spadku bądź umowy o dział spadku zawartej pomiędzy wszystkimi spadkobiercami lub zgodnego pisemnego oświadczenia spadkobierców co do wypłaty środków z rachunku bankowego.

Najistotniejszą funkcją działu spadku jest uzyskanie przez poszczególnych spadkobierców wyłącznych praw do oznaczonych składników majątku spadkowego. Wskutek działu spadku dochodzi do ustania przysługujących spadkobiercom współuprawnień do spadku i przyznania wszystkim lub niektórym z nich poszczególnych praw majątkowych należących dotychczas do spadku, w tym praw do środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym. Sposób przeprowadzenia działu spadku zależy zasadniczo od woli spadkobierców. Swoje uprawnienia do żądania działu spadku spadkobiercy mogą zrealizować według swego wyboru bądź w trybie umownym, bądź sądowym (art. 1037 § 1 K.c.). Umowny (pozasądowy) dział spadku wymaga zgody wszystkich spadkobierców. Sądowy dział spadku wystąpi najczęściej, gdy spadkobiercy nie zawrą umowy o dział spadku, a przynajmniej jeden ze spadkobierców złoży w sądzie wniosek o dział spadku. Tym samym w przypadku braku zgody współspadkobierców co do podziału spadku należy skorzystać z instytucji sądowego działu spadku. Postępowanie działowe wszczyna się na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.  Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów – z upoważnienia ministra – na interpelację nr 19873 w sprawie wypłaty oszczędności z rachunku zmarłego

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Dziedziczenie pieniędzy na koncie bankowym
5 (100%) 109 vote[s]

Dodaj komentarz