Zgodny i dogadany podział majątku dział spadku

Zgodny i dogadany podział majątku dział spadku

W postępowaniu o zniesienie współwłasności zgodnie z art. 622 § 1 KPC na sądzie spoczywa obowiązek – mieszczący się w ramach generalnego postulatu współdziałania organu orzekającego ze stronami w celu szybkiego i ugodowego załatwienia sprawy przedstawionej pod osąd (art. 5, art. 10, art. 212 KPC) – nakłaniania współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału. Jednakże jedynie w razie złożenia przez wszystkich współwłaścicieli zgodnego wniosku co do zniesienia współwłasności, sąd ma obowiązek wydać postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli ponadto zostaną spełnione określone w ustawie wymagania (art. 621 i 622 § 2 KPC) – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2014 r., I CSK 479/13, niepublikowane. Generalnie przyjmuje się, że Sąd ma obowiązek uwzględnić zgodny wniosek stron co do sposobu zniesienia współwłasności bądź podziału majątku wspólnego (majątku objętego spadkiem). Przepis art. 622 § 2 KPC pozwala Sądowi odstąpić od tego obowiązku tylko wówczas, gdy wskazany we wniosku sposób nie odpowiada treści art. 621 KPC (art. 620 KPC został uchylony), bądź projekt podziału sprzeciwia się prawu, zasadom współżycia społecznego, bądź narusza w sposób rażący interes osób uprawnionych. W rezultacie należy przyjąć, że orzekanie w sposób zgodny z wolą zainteresowanych jest regułą, a wskazane wyłączenia stanowią od niej wyjątek.

Nie oznacza to, że Sąd nie powinien zamanifestować w określony sposób braku akceptacji zgodnej woli zainteresowanych. Po pierwsze, jeżeli Sąd dochodzi do wniosku, że zachodzą przeszkody do uwzględnienia zgodnego stanowiska uczestników, to powinien ich poinformować o tym, ponieważ w dalszym ciągu spoczywa na nim obowiązek wynikający z art. 622 § 1 KPC o powinności instruowania o możliwych sposobach: wyjścia ze stosunku współwłasności bądź podziału majątku. Po drugie, w uzasadnieniu orzeczenia, Sąd powinien wyjaśnić motywy nieuwzględnienia zgodnego stanowiska zainteresowanych tym bardziej, że skoro jest to wyjątek od reguły, to jego zastosowanie powinno być odpowiednio umotywowane (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r., V CKN 803/00, niepublikowanego).

Zgodny wniosek ma miejsce jedynie wówczas, gdy uzgodnieniem uczestników objęte są wszystkie istotne w postępowaniu o zniesienie współwłasności kwestie (sposób zniesienia, wysokość dopłat i warunki ich spłaty). Kodeks cywilny nie wymaga szczególnej formy dla zgodnego wniosku, co do sposobu zniesienia współwłasności. Jednak „zgodność” wniosku powinna być niewątpliwa; nie może być domniemywana ani interpretowana z niedostatecznie jasnych oświadczeń procesowych lub zachowań w trakcie postępowania (por. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 1961 r., 2 CR 936/60, OSN 1962, nr 4, poz. 132, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r., V CKN 803/00).

Jednak sposób zniesienia współwłasności, jako wynik wyboru między przyznaniem rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, a zarządzeniem jej sprzedaży nie może być dokonany bez rozważenia, czy w razie przyznania rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty, ma on realne możliwości jej uiszczenia. Natomiast sprzedaż rzeczy wspólnej powinna nastąpić, gdy żaden ze współwłaścicieli nie godzi się, by nabyć własność i ponosić ciężar spłat, do właściciela bowiem, a nie do Sądu należy ocena czy rzecz jest mu potrzebna, a narzucanie własności rzeczy nie byłoby racjonalne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., II CKN 347/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 108).

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Zgodny i dogadany podział majątku dział spadku
5 (100%) 71 vote[s]

Dodaj komentarz